Zezem. Winowaci

A to się porobiło. Jeszcze niedawno: najlepsi, fetowani, honorowani, wielbieni. Na szczytach. Dziś na dnie. Różnica jednego miejsca w tabeli i jednego punktu, a zjazd z nieba do piekła - więc winni być muszą tej hańby i tego upadku.

Na czele winowatych kroczy prezes klubu. To on doprowadził do tego, że wszyscy się z Legii śmieją w głos. Mają z niej radochę i na niej używanie. Jak się czyta pismactwo i tych "znawców" to się okazuje raptownie, że pan Leśnodorski nie zrobił nic dobrego. Wszystko co robił, robił na Legii szkodę. Bo wicie, rozumicie Legia dostała patent na mistrza, a Boguś celowo go zagubił. Najbardziej jest winien, że pozbawił Legię Radovicia i zatrudnił niejakiego Berga jako trenera. Są tacy co wyliczają mu Celtic, kary za publikę, Hadaja,,małą frekwencję i to, że w ogóle się wypowiadał.

Zostawmy historię w spokoju, bo co się stało to się nie odwróci. Przypatrzmy się bliżej odejściu Radovicia. Im dalej od lutego tego roku tym oceny coraz bardziej skrajne. Najmniejsza to sabotaż. A ja powiem, że tak jak nasz prezes powinien postępować każdy uczciwy, porządny i przyzwoity człowiek i biznesmen na wysokiej funkcji. Ja sobie przypominam jak z Legii odchodził Kazimierz Deyna. Pełny stadion, kwiaty, wieńce i chóralne: "Dziękujemy, dziękujemy". Nikt nie wypominał, że Kazio odszedł do MC. Mówiliśmy, że mu się należało, że za późno nas opuszcza. Nikt nie miał pretensji do nikogo, że go puszcza. Patrzcie. Minęło 37 lat. A jakby cała epoka. Tamci kibice tego samego klubu i ci niby też. Jak to się stało, że nastąpiła taka zmiana postaw, ten brak szacunku dla człowieka i jego dokonań i ta nienawiść i to żądanie wprowadzenia niewolnictwa. Jak by się każden zastanowił i postawił w jego sytuacji: dostaję propozycję robienia tego samego za pięć razy wyższą pensję, to by błagał pracodawcę, aby go puścił, a jak ten by nie chciał, to dopiero wtedy by złorzeczył. Gdyby był w takiej sytuacji. A jak jest bliźni jego to mu nie wolno. Ja tylko przypomnę, że piłkarze grają za pieniądze. Co jakoś do publiki nie przemawia.

Redaktor Stanowski od lat głosi tezę, że piłkarze w ogólności, a u nas w szczególności zarabiają za dużo. Ja mu do kieszeni nie zaglądam, ale mogę powiedzieć, że to on za swoją pisaninę dostaje za dużo. Ale mówiąc poważnie to, jak to ujmował prof. Stanisław Ryszka, statystyki porównawcze w pionie są zakłamane i propagandowe, prawdziwy obraz dają statystyki porównujące rzeczy w poziomie. Więc bez sensu jest porównywanie ile zarabiali piłkarze ileś lat temu i teraz oraz porównywanie zarobków Stanowskiego i Radovicia. Płodne jest porównanie zarobków naszych piłkarzy z ich odpowiednikami w kilkunastu innych krajach. I wtedy okaże się,że u nas piłkarze zarabiają kilka razy mniej. To prowadzi nas do konstatacji, że każdy piłkarz, nie tylko z Legii, jak dostanie konkretną propozycję z bogatszych lig to wyjeżdża. Ci co nie wyjechali, po prostu takich konkretów nie mieli. I pytaniem jest nie 'czy', tylko 'za ile'? Ma to też w Legii dodatkowego plusa, że piłkarze, zwłaszcza młodzi, nie boją się do nas przychodzić, bo wiedzą, że jak ktoś się nimi zainteresuje, to nikt im kłód pod nogi rzucał nie będzie. Bo piłkarz to zawód, nie powołanie. Gra tam gdzie go chcą , a chce grać tam gdzie mu lepiej płacą. I winić za to nikogo nie wolno. Przez wieki całe o pieniądzu mówiono wyłącznie w kategoriach ekonomicznych /tu polecam świetną książkę Nialla Fergusona "Potęga pieniądza. Finansowa historia świata"/, ale czasy współczesne niedostrzegalnie zmieniły funkcję pieniądza jako elementu ładu gospodarczego i finansowego wprowadzając jego nowe role społeczne. Pieniądz na naszych oczach zaczyna pełnić rolę wartościującą, porządkującą , zabezpieczającą i hierarchizującą. Tak więc pieniądz zaczyna świadczyć o wartości człowieka /"on jest tyle, a tyle wart, może tyle i tyle zarobić."/, porządkuje życie, ustalając kryteria i zasady postępowania, zabezpiecza przed niedostatkiem i stanowi zabezpieczenie na stare lata, ustala hierarchię w społecznej stratyfikacji, tam na górze już nie są najzacniejsi i najmądrzejsi, ale najbardziej zamożni. Oczywiście prowadzi to do absurdu, gdyż najbogatsi jakby wydawali setki tysięcy dolarów dziennie /na co?/ to by im samych aktywów starczyło na ponad sto lat. Na razie piłkarzom to nie grozi. Więc za zgodą prezesa i odejściem Miro stoją nie tylko walory etyczne, ale i utylitaryzm naszej epoki. Dla porządku dodam, że ja nie winię prezesa, że sprowadził Ondreja Dudę, Jodłowca, Brzyskiego, Lewczuka, Guilherme, Orlando Sa. Nie mam tej śmiałości.

Drugim winowatym jest naturalnie trener Berg. Jeszcze nie tak dawno stawiany za przykład sukcesu, twórczego podejścia, skutecznej rotacji, taktyki i bez mała cudu, a dziś "do piekła z nim". Można o polskich mediach z powiedzieć słowami Dantego z "Boskiej Komedii "w części "Piekło": "Ci, którzy tu wstępujecie porzućcie wszelką nadzieję". Jak tylko będą mieli najmniejszą okazję to rozedrą na strzępy. Zarzucą winy popełnione i niepopełnione, odwrócą pochwały w przekleństwa. To nie jest wina klimatu. Ta hołota tak ma. Żadnej przyzwoitości, szacunku dla drugiego i jego godności jako człowieka. Zarzucą mu, że nie przygotował zespołu fizycznie, że nie miał planu, że podejmował złe decyzje personalne, że nie aktywizował rezerwowych, zwłaszcza tzw. młodych, że dokonywał złych zmian, że rotował, że się wypowiadał, że ma dobrych piłkarzy, że nie dawał szans młodym itd. itp. Jak refren powtarza się ta nieszczęsna rotacja jako coś złego, a przecież jak ten Berg rotował to byliśmy na pierwszym miejscu w tabeli i radziliśmy sobie chwacko w LE. A na wiosnę przestał rotować. To może jednak powinien. To tylko świadczy o zapalczywości krytyków. Nie to złe co mi się nie podoba, ale to złe co jest takim obiektywnie. Podobnie jak te inne zarzuty. Jak się je wyciśnie to tam sam piana zostaje, treści żadnej i tylko przekonanie, że on głupi taki,  a ja wszechwiedzący. Jak ja bym był trenerem to klękajcie narody. Podobnie jak to stawianie na młodych. Rzuca się hasełka, że oni tacy zdolni /do czego?/. Że trzeba im dawać szanse i być cierpliwym. Na jakiej podstawie tak twierdzą? Nie wiadomo. Bo mają takie przekonanie. Z czego? Z  tego pustego czerepa? Jak dla mnie trochę przymało. A sprawa jest poważna i takie tandetne wypociny do rozwiązania problemu nas nie przybliżają. Jak to pisał Jan Mulak, aby był wielki sukces w sporcie to muszą się spotkać utalentowany trener z utalentowanym sportowcem. I do tego obie strony muszą popełnić jak najmniej błędów. Być może trener nie jest tak utalentowany, a może nie ma utalentowanych graczy, albo też popełnione zostały poważne błędy. A może po prostu rywale byli lepsi, mieli te trzy elementy tej układanki na wyższym poziomie. Tak też bywa. Raczej częściej niż rzadziej.

Analizy dokonywane przez amerykańskich teoretyków i praktyków zajmujących się zawodem trenera wykazały, że nauczyciel sportu to po części człowiek czynu, myśliciel, człowiek intuicji i obserwator. Problem polega na tym, że u każdego trenera proporcje tych cech są bardzo różne. Na jego decyzję mają wpływ takie elementy jak: własne obserwacje, wiedza teoretyczna, rezultaty badań, a w końcu informacje uzyskiwane od samych zawodników. Wpływ tych czterech czynników na podejmowane decyzje bywa na ogół nierówny. Najlepiej byłoby, aby jeden człowiek mógł czerpać wiedzę i motywy decyzji z różnych źródeł, wszechstronnie i harmonijnie. Ale taki wzorzec występuje tylko w teorii. Dlatego - zdaniem naukowców - idealną jest sytuacja, w której powstaje zróżnicowany osobowościowo zespół trenujący, którego uczestnicy potrafią przyjaźnie współpracować. Odpowiedź na te wyzwania wymaga  poważnego namysłu i przede wszystkim postawienia odważnej intelektualnie uczciwej diagnozy. Być może trener, ale to jest temat na inne opowiadanie, nie potrafił odświeżyć psychiki zawodników, przygotować mentalnie na danie z siebie więcej przy zachodzących procesach zmęczeniowych. Bowiem w rozwoju piłki  najpierw stawiano na technikę, potem na motorykę, potem na taktykę, następnie na psychikę. To ostanie zaowocowało zatrudnianiem psychologów sportowych w sztabach. We współczesnym futbolu od tego modelu się odchodzi. Naukowcy uważają, że psychikę podobnie jak inne elementy piłkarskiego rzemiosła można niejako wytrenować. I tu może tkwić przyczyna. W każdym razie ja do trenera Berga pretensji nie mam, że zdobył tytuł mistrza w 2014 roku, że zdobył tytuł wicemistrza w 2015 roku, że zdobył puchary Polski w 2015 roku i że wygrał grupę w LE. Nie mam i już.

Za najmniej winnych uważa się piłkarzy. Tak się jakoś dziwacznie złożyło, że pomimo, że to oni grają na boisku to do nich jest najmniej pretensji. Ja tylko powiem, że w przypadku trenerów następuje swoiste sprzężenie zwrotne: dobry trener pracuje na ogół w dobrym klubie z dobrymi zawodnikami, więc ma sukcesy i zawodnicy uważani są za dobrych i on uchodzi za dobrego trenera. Tylko,że zwykła wiedza obserwacyjna ukazuje taki oto obraz: kiedy dobry trener trafia na kiepskich zawodników, nie ma wyników, ale kiedy marny trener ma drużynę złożoną z dobrych graczy, to ta drużyna ma wyniki. Wielu trenerów podkreśla, że ma  wpływ na dobór zawodników, na wstępne ustalenia taktyczne, na zmiany personalne, ale mecz toczy się swoim życiem. Tam na boisku suwerenami są zawodnicy. To oni decydują tak naprawdę jakie rozstrzygniecie padnie. Można im pomóc, właściwie ich przygotowując, ale za nich meczu  rozegrać, ani wygrać się nie da. Ja zawodników oceniać, zwłaszcza negatywnie nie będę. Powiem tylko na co wielokrotnie zwracałem uwagę, żeby zastosowano się do przestrogi, ażeby nikt się w Legii nie dał uśpić pochwałami, bo one były fałszywe. I miałem pretensje o to, że zabrakło zawodnikom /wszystkim/ kilka razy tej sportowej złości, tej pasji i tego przewidującego myślenia, jak ja się będę czuł jak mnie będą nurzać w błocie tylko dlatego, że jakiegoś tytułu nie zdobyłem. Kilku sobie to uzmysłowiło co się stało. Poniewczasie. Tylko czy nauka pójdzie w nas czy obok nas? Nie jest to hamletowski dylemat ontologiczny, raczej obawa czy umiemy się otrząsnąć i czy umiemy odzyskać wiarę we własne siły i możliwości twórcze. Czy potrafimy unieść ciężar porażki i, jak poucza cytowany w budynku klubowym marszałek Piłsudski, być zwyciężonymi, ale nie ulec?