Zezem. W kalejdoskopie cz.13.

Batman redivivus co w dowolnym tłumaczenie oznacza, że dyskusja o kształcie Ekstraklasy i systemie rozgrywek powraca. A udział w niej biorą, jak na razie solo w luźnych dyskusjach ze studentami SGH dwaj współwłaściciele Legii Warszawa. Obaj uważają, że obecny system rozgrywek jest niedobry i należy go zmienić.

Ponieważ panowie poglądów najwyraźniej nie uzgodnili, to pan Leśnodorski chciałby powrotu do dawnej rzeki, a więc 16 zespołów i 30 meczów, bez dogrywek, co uzasadnia faktem, że piłkarze Legii grają za dużo meczów w sezonie i są przemęczeni, zaś pan Mioduski pragnie, aby Ekstraklasa liczyła 12 drużyn, które by grały 3 rundy plus po podziale mecze finałowe, co uzasadnia tym, że na meczu z Łęczną było 8 tys. ludzi, co przyniosło straty finansowe i że ludzie są znużeni oglądaniem Termaliki, a nie są Lecha i Wisły. Tym samym jego zdaniem Legia powinna rozgrywać 38 meczów ligowych w sezonie, o 1 więcej niż dotychczas. Pan Leśnodorski ma na uwadze aspekt sportowy, a pan Mioduski finansowy. Oczywiście nie odbieram obu Panom prawa do własnego zdania, aczkolwiek wolałbym, aby je uzgodnili pomiędzy sobą, czyli aby prezentowali publice, że mają zdefiniowany pogląd na to, na czym zasadza się interes Legii Warszawa, gdyż to co mówią jest zdecydowanie rozbieżne.

Ja miałem zdecydowanie korzystne zdanie o panu Mioduskim, lecz teraz po jego ostatnich wypowiedziach nie wiemczy nie powinienem go nieco zweryfikować. Bowiem wymienił on tylko jako drużyny 'publikodajne' Wisłę i Lecha. Chciałbym się dowiedzieć jakie inne drużyny by do Ekstraklasy przydzielił, rozumiem, że drogą swojej decyzji, aby mógł być zadowolony? Z kontekstu wypowiedzi wynika, że najpierw te z Łodzi. Tylko jak by przymusił kibiców, aby na te mecze zechcieli pójść? Tu refleksja ogólniejsza, mianowicie myśl człowieka nie ma żadnych przeszkód, aczkolwiek np. C.G.Jung fantazjowania do myślenia nie zalicza i można sobie wymyślić kwadratowe koło, perpetuum mobile czy zamianę żelaza w złoto. Po co? Nie wiadomo. Gdyż np. zamiana żelaza w złoto oznaczać będzie tylko to, że złoto spadnie z ceny, a żelazo zdrożeje i trzeba będzie marzyć o zrobieniu operacji odwrotnej i tak w koło Macieju. A tu rzeczywistość skrzeczy i wdziera się poważna obawa o stan finansów klubu. Tą drogą się go nie naprawi. Piłka nożna w wydaniu ekstraklasowym to produkt wymagający takich samych zabiegów, aby był sprzedawany, jak każdy inny.

Przede wszystkim musi być uznany przez klienta jako jemu potrzebny. Drogi to tego celu są różne, ale żadna nie wiedzie poprzez reglamentację. I nie w zmianach liczby drużyn i ilości rozgrywanych meczów recepta na odwrócenie trendu spadkowego, gdyż problem nie dotyczy tylko Legii, ale całej naszej piłki nożnej. Spada nie tylko liczba widzów na trybunach, ale też liczba telewidzów, ze średniej 183 tys. w sezonie 2013/2014 do 122 tys. w sezonie 2014/15. W tym czasie wartość medialna Ekstraklasy wedle Pentagon Research spadła o 170 mln zł, a więc aż o 27%. T-Mobile straciło 29%, a Canal+ aż 63 %. Jak podaje pan Pawlukiewicz z Pentagon Research w rozmowie z Michałem Zachodnim: ”Taka sytuacja zmniejsza wiarygodność Ekstraklasy jako platformy komunikacji marketingowej. Na tle innych rozgrywek ligowych już teraz można mówić o kryzysie wizerunkowym Ekstraklasy. Jest ona postrzegana gorzej niż liga siatkarska, żużla lub piłki ręcznej. Wyniki naszych badań to potwierdzają”. W tłumaczeniu na polski oznacza to, że publiczność odwraca się tylną częścią ciała od piłki nożnej. Co można było przewidzieć, gdyż od wielu lat to telewizja rządzi umysłami i steruje potrzebami ludzi, czyli jak czegoś nie ma telewizji to tego nie ma tego w ogóle. I to w telewizji dostępnej za darmochę dla każdego. Czy to się komu podoba czy nie.

A te telewizje odarte przez monopolistę z możliwości popularyzowania piłki, pokazują to czego im nie zabroniono, choćby więc patologie stadionowe i te poza stadionem sprawiane przez kibiców, na przykład ekscesy, zamieszki, burdy, bójki, co żadną miarą splendoru piłce nie przynosi. Kiedy zapytamy napotkanego na drodze człowieka czy poszedłby na mecz piłkarski to przeważnie odpowie, że nie i uzasadni to tym, że poziom żałosny, a na stadionie bandyterka. Gdzie te czasy, że na tych co mieli szczęście kupić bilet i pójść na mecz patrzono z zazdrością i pytano o to jak nasi grali, gdyż wynik znał każdy. Więc nie w mieszaniu w systemie rozgrywek metoda, gdyż od niego chętnych do odwiedzania stadionów nie przybędzie, ani nastawienie publiczności szerokiej się nie zmieni. Tu pozwolę sobie omówić niektóre poglądy Stefana Kisielewskiego, które do omawianego zagadnienia pasują jak ulał. W cyklu „Rozszczepiamy włos na czworo” z tomiku „Rzeczy najmniejsze” twierdzi on, że wraz z rozwojem cywilizacji wzrastają i ludzkie potrzeby. Nie możemy więc rozbudzać ludzkich potrzeb, jeżeli nie jesteśmy przygotowani na ich masowe, sprawiedliwe zaspokajanie. Człowiek ma potrzeby fizyczne i duchowe albo jak to On ujmuje, utylitarne i bezinteresowne. Potrzeby utylitarne to te związane z pożywieniem ubraniem, mieszkaniem itp., zaś te bezinteresowne to m. innymi udział w oglądaniu sportu. Kolejność tych potrzeb określa się następczo, najpierw zaspokajamy te utylitarne. Nazywa on to psychologią konsumenta. W tym kontekście rozprawia się z mitem pieniądza, pisząc: ”Jedną z właściwości różniących człowieka od zwierząt jest jego zdolność do tworzenia symboli i skłonność do stałego posługiwania się nimi. Jednym z takich rozpowszechnionych w praktycznym użyciu symboli jest pieniądz. Pieniądz symbolizuje pracę, pożywienie, najrozmaitsze rodzaje energii. Człowiek wymyślił ten symbol dla wygody, lecz z czasem zapomniał, że pieniądz jest jego, człowieka wytworem, a zaczął przypuszczać, iż żyje on własnym życiem, według własnych praw. To rzekome usamodzielnienie się praw pieniądza, dostrzeżenie w pieniądzu jakiegoś demona, który działa tak jak chce i któremu należy być posłusznym, stało u kolebki wszystkich kryzysów gospodarczo- społecznych jakie znamy. W istocie przyczyna ta jest absurdalna: nie może symbol żyć własnym życiem, w oderwaniu od treści, które symbolizuje”. Radziłbym naszym współwłaścicielom, aby zadumali się nad słowami „Kisiela” i poczęli myśleć innymi kategoriami: popularyzacji piłki, sukcesu sportowego, stworzenia prawdziwie sportowej atmosfery - wtedy pieniądz sam przyjdzie. Od pozornych ruchów i pseudo zmian jego nie przybędzie. Nie wymyślicie Panowie „kamienia filozoficznego” rozwiązującego wszystkie problemy, a od szukania natchnienia w pustym pokoju /tym od „Kubusia Puchatka”/ lepszy jest ogląd tych, którym się udało i otoczenia, w jakim to uczynili. Tam nikt tak szybko nie pomniejsza ilości drużyn, gdyż wie, że jak się kapitałowi ogranicza przestrzeń do działania to on się nie rozwija i jak się samemu zamyka w piwnicy to towarzystwa się nie znajdzie.

Znowu muszę wrócić do „Kisiela”. Fragment poniższy jest jedną z moich prawd życiowych. Pisze On: ”Prawa przyrody istnieją w świecie zewnętrznym obiektywnie poza umysłem ludzkim, są słuszne i obowiązujące niezależnie od tego czy umysł ludzki zapozna się z nimi czy nie. Prawa fizyki, matematyki, chemii zawarte są w świecie potencjalnie, poza człowiekiem. Elektryczność, zasady ciążenia, pierwiastki istniały w przyrodzie również wtedy kiedy człowiek o nich nie wiedział. Umysł ludzki nie stwarza praw przyrody, lecz je odkrywa, wynalazki zaś polegają na wyzyskaniu i zastosowaniu przez człowieka odkrytych praw, na ich przekształceniu w energię /uzupełniam: do działania/. Świat bez człowieka też by istniał”. Więc dodam: jak już ten człowiek jest, to niech najpierw nie psuje, a naprawia tylko to na co naprawdę ma wpływ. Inaczej mówiąc, niech nie odkrywa dawno odkrytej Ameryki. Jednym z takich odkryć poprawiających efekty jego działalności w każdej dziedzinie jest odkrycie szkodliwości wszelkich monopoli. Pierwsi uczynili to w czasach nowożytnych Amerykanie, aczkolwiek już Rzymianie temu zjawisku przeciwdziałali. W 1890 roku na wniosek senatora J. Shermana uchwalono w USA ustawę, która uznała za nielegalne monopolizowanie działalności gospodarczej: ”Każda osoba, która będzie działać monopolistycznie, albo zawierać tajne porozumienie z innymi w celu monopolizacji jakiejkolwiek części produkcji lub wymiany handlowej, winna jest przestępstwa”. Na podstawie tej Ustawy Sąd Najwyższy USA w 1911 roku orzekł, że Standard Oil i American Tobacco naruszyły tę ustawę i nakazał rozwiązanie tych firm poprzez ich podział. Np. Standard Oil zostało podzielone na 34 części. Dotychczasowy właściciel John David Rockefeller zachował 20% dotychczasowej firmy, a w innych miał udziały. Nowi właściciele wykupili te udziały w ciągu kilkunastu lat i dzięki temu on stał się najbogatszym człowiekiem i założycielem rodu bogaczy. Sam stał się przez to gorącym zwolennikiem demonopolizacji i filantropem. W tychże Stanach w 1914 roku na mocy ustawy Claytona zakazano zmów cenowych prowadzących do osłabienia konkurencji, a więc umów wiązanych, wyłączności handlowej, połączeń poziomych i wspólnych dyrekcji oraz utworzono Federalną Komisję Handlu, której zadaniem jest prowadzenie dochodzeń przeciw firmom winnym monopolizacji m. innymi w drodze łapownictwa czy wyrządzania szkody klientom poprzez sprzedaż towarów złej jakości oraz reklamę polegającą na oszustwie. Jako przyczyny monopolizacji wymienia się:
- prawne patenty, zezwolenia, licencje
- wyłączną własność zasobu, który nie ma innego substytutu,
- wyłączność sprzedaży produktów,
- ochronę państwa.
Dziś nawet w Polsce na uczelniach ekonomicznych uczy się studentów pierwszego roku dlaczego monopole są głównym hamulcem rozwoju i szkodzą gospodarce. Niszczą one konkurencję, ograniczają dostęp do towarów i usług , a wskutek krótkotrwałego uzyskiwania wynikających z pozycji monopolisty zysków zwiększają koszty i zabijają skłonność do innowacji. W ten sposób działają także na własną zgubę.

W dziedzinie o której piszę mamy do czynienia z monopolem w postaci wyłączności Canalu + na pokazywanie Ekstraklasy w telewizji ze wszystkimi tego negatywnymi skutkami. Można by rzec, że wielu dzięki ciężkiej pracy osiągnęło sukces, ale poniektórzy ciężko pracują na swój upadek. Skutki monopolu C+ są nadto widoczne: spadek oglądalności, spadek widzów na stadionach, rozwiązanie umów przez sponsorów strategicznych Ekstraklasy i wielu klubów. Ja nie bardzo rozumiem, że właściciele Legii, ludzie wywodzący się z biznesu nie protestowali przeciwko takim rozwiązaniom nie tylko ze względów zasadniczych, ale i takich prozaicznych czyli finansowych. Czy naprawdę dla Legii taka sytuacja w jakiej się znalazła jest komfortowa? Owszem, otrzymuje Legia corocznie ponad 10 mln zł. Tylko czy rekompensuje stagnację dodatkowych wpływów od reklamodawców, inwestorów itp. podmiotów?

Legia popadła w to co się nazywa pułapką średniego rozwoju. Owszem, w przychodach uczyniła znaczący postęp pomiędzy 2011 a 2013 rokiem, z 67 mln zł do 114 mln zł, ale już w 2014 dochód wzrósł  tylko o 1 mln, do 115 mln zł. Jak będzie w roku bieżącym do końca nie wiadomo, ale jak uda się utrzymać poziom z roku 2014 to będzie dobrze. Stare powiedzenie głosi, że nieobecni nie mają racji. Parafrazując można powiedzieć, że nieobecni w mediach, czyli nieobecni na rynku ponoszą straty. Ja wiem, że to płacz nad rozlanym mlekiem, ale musimy mieć świadomość, że sytuacja w jakiej znalazła się nasza piłka klubowa jest drogą wiodącą ją do upadku i poważni właściciele wielkiego klubu nie mogą szukać pozornych i doraźnych rozwiązań, ale widząc problem w całej jego złożoności, powinni próbować zmieniać rzeczywistość w myśl prawideł nią rządzących.

Poruszyłem tylko jedną kwestię, wedle mnie zasadniczą, ale żadną miarą nie przydaję sobie nieomylności, a wręcz odwrotnie życzę sobie, Państwu i przede wszystkim Legii Warszawa i wszystkim klubom piłkarskim w Polsce, abym się mylił.