Skazani na sukces?

Transfer Rafała Wolskiego, piłkarza uchodzącego za najciekawszy jak do tej pory 'produkt' Akademii Legii Warszawa, to bez wątpienia ważny impuls dla dalszego rozwoju Akademii. Istotny sygnał - tak, jesteśmy w stanie dojrzeć utalentowanego chłopaka, przeprowadzić go przez kolejne szczeble rozwoju, pokazać w Europie, wreszcie sprzedać za prawdziwe pieniądze. Akademia Legii Warszawa wydaje się mieć przed sobą świetlaną przyszłość. A jednak - droga ku tej przyszłości może być jeszcze długa i wyboista.

Czy Rafał Wolski mógł powtórzyć sukces takiego dajmy na to Luki Modricia? Jest podobieństwo, ponieważ Chorwat pojawił się w Dinamie Zagrzeb stosunkowo późno, podobnie jak Wolski w Legii, w wieku 16 lat. Na tym analogie jednak się kończą. Modrić spędził rok w akademii Dinama, potem był wypożyczany, najpierw do bośniackiego zespołu Zrinjski Mostar, później do Interu Zapresić. Do Dinama wrócił w 2005 roku, by trzy lata później zostać zakupionym przez Tottenham za rekordowe 16,5 miliona funtów. Pomijając kwestię pechowej ostrogi Rafała Wolskiego, odrzucając dysproporcję pomiędzy kwotami transferowymi możliwymi do osiągnięcia przez zawodników z Polski i z Chorwacji, warto zwrócić uwagę na jedną zasadniczą różnicę - Modrić rozegrał trzy pełne sezony w Zagrzebiu, przez trzy pełne sezony rozwijał się tam jako młodzieniec będący już w stanie unieść ciężar prowadzenia gry najlepszej chorwackiej drużyny. W Dinamie 'dojrzewał' i do reprezentacji Chorwacji, i do gry na Zachodzie, i do głośnego transferu, mimo że ofert miał zapewne bez liku. Było to możliwe w znacznej mierze dzięki temu, że w Zagrzebiu perfekcyjnie oceniono potencjał powracającego z wypożyczeń Modricia, podpisując z nim w 2005 roku kontrakt do roku... 2015.

Odchodząc od zawsze ryzykownych porównań umiejętności pojedynczych futbolistów, można pójść jeszcze krok dalej i zastanowić się, czy Legia mogłaby stać się polskim Dinamem, kuźnią talentów eksportowanych na Zachód? Zadanie wielce ambitne - bo czy zasilana wychowankami Legia byłaby w stanie gromadzić mistrzowskie tytuły jeden po drugim? Czy nasza Akademia byłaby w stanie wypracować na swojej działalności, rzecz jasna w perspektywie kilkunastu lat, dochód netto w wysokości, uwaga, 43,5 miliona euro?

Liczba szkolonych zawodników w akademiach Legii i Dinama jest podobna, około dwustu (dane za zeszłorocznym raportem dotyczącym piłkarskich akademii wydanym przez Europejskie Stowarzyszenie Klubów). Chorwaci nie biją nas ilością osób zatrudnionych w sztabie szkoleniowym (21, przy naszych 17), ani rocznymi nakładami na Akademię (1,3 miliona euro w przypadku Dinama). Porównanie pewnego elementu nakazuje jednak wstrzemięźliwość w snuciu wszelkich dalszych analogii - otóż na potrzeby swojej akademii Dinamo Zagrzeb dysponuje profesjonalnym centrum treningowym z łącznie sześcioma boiskami (dwoma sztucznymi). Nieco w cieniu tego faktu warto również wspomnieć o innej ważnej kwestii - Dinamo zasila swoimi wychowankami drużynę Lokomotivy Zagrzeb. Współpraca ma miejsce od 2006 roku, kiedy Lokomotiva smętnie wegetowała gdzieś w chorwackiej czwartej lidze. Efekt? Dziś Lokomotiva znajduje się na trzecim miejscu w najwyższej klasie rozgrywkowej w Chorwacji, tuż za plecami Hajduka Split i - jakżeby inaczej  - Dinama.

Sądzę, że w ocenach przydatności i perspektyw dla naszej Akademii musimy zachować daleko posuniętą cierpliwość. Dziś wszyscy nas w Polsce chwalą, u naszych głównych obecnie rywali w Poznaniu zupełnie głośno i otwarcie mówi się, że w Warszawie są lepsze perspektywy rozwoju dla młodzieży, KGHM inwestuje pieniądze w infrastrukturę akademii w Lubinie zachęcone przykładem płynącym z Warszawy, w mediach od miesięcy odmieniane przez wszystkie przypadki są nazwiska - Żyro, Wolski, Furman, Łukasik, Kosecki. My spoglądamy już ku kolejnym, takim jak Olek Jagiełło, Przemek Mizgała, Kamil Kurowski, są i inni.

Entuzjazm chwalebny, ale moim zdaniem zbudowany na jeszcze kruchych podstawach.

Trzeba nam naprawdę dużo spokoju, dystansu i cierpliwości. Byłoby bardzo niedobrze, gdybyśmy dali się ponieść polskiej tendencji do wpadania ze skrajności w skrajność, gdybyśmy po sezonie czy dwóch bez interesujących nazwisk wdzierających się do pierwszego zespołu, bez sukcesów w Polsce czy Europie, orzekli, że inwestycja w Akademię jest inwestycją chybioną. Spójrzmy na Standard Liege, którego znakomita akademia wypuściła w świat takie nazwiska jak Kevin Mirallas czy Axel Witsel, Standard to wprawdzie renomowana belgijska czołówka, ale europejski przeciętniak. Nie lepiej prezentują się wyżej wzmiankowani chorwaccy hegemoni z Zagrzebia, którzy na europejskich boiskach zbierają regularne baty.

Akademia to tylko jeden z wielu aspektów funkcjonowania klubu, nie uniwersalna recepta na futbolowy i finansowy sukces.

W przypadku legijnej Akademii o jego osiągnięcie będzie nawet ciężej. Po pierwsze brak centrum treningowego może na dłuższą metę okazać się wyraźnym problemem, zwłaszcza gdy nasza Akademia dorobi się w Polsce konkurencji lepiej wyposażonej w infrastrukturę. Po drugie brak klubu satelickiego skazuje nas na uciążliwe próby wypożyczenia co bardziej obiecujących naszym zdaniem zawodników, jak pokazują dotychczasowe doświadczenia, nie zawsze są to sprawy łatwe do 'dopięcia', chyba też nie zawsze podejmowane są słuszne wybory. Podaż będzie rosnąć, czy dorówna jej popyt? Czy nie będziemy tracić talentów przez to, że w kluczowym momencie futbolowego dojrzewania, ci zawodnicy po prostu nie będą mieli gdzie zawodowo grać w piłkę? Wreszcie po trzecie, naszej Akademii nadal jeszcze brak jeszcze doświadczenia w płynnym prowadzeniu młodzieży. Takiego specyficznego know-how, którego nie da się zdobyć inaczej niż na bazie własnych doświadczeń. Mam tu na myśli między innymi opiekę medyczną i fizjoterapeutyczną nad młodymi organizmami. Można plagę kontuzji dotykającą np. rocznik 92' nazwać 'fatum', ale oby temu łatwemu wyjaśnieniu towarzyszyło zwiększenie troski o kolejne roczniki. Najbardziej utalentowani zawodnicy, pukający do pierwszej drużyny, znienacka tracący całą rundę na leczeniu uciążliwych urazów (albo i nie na leczeniu, lecz graniu z nimi, vide - Michał Żyro) to dla Akademii po prostu katastrofa. Oczywiście, zdarzy się że chłopak złamie nogę, pech, ale wszelkie przewlekłe urazy mięśniowe pojawiające się u naszych młodzieńców muszą budzić duży niepokój.

Akademia Legii Warszawa prze do przodu napędzana energią i zaangażowaniem kilku osób, które wykazują się pasją, pomysłem i umiejętnościami. Póki co wykorzystujemy to, że jesteśmy krok (albo i dwa) przed rodzimą konkurencją, wykorzystujemy opinię wypracowaną na bazie erupcji talentu kilku chłopaków, fantastyczną sprawą jest dla nas piłkarski rozkwit zawodników takich jak 'Wolak'. Ale do zrobienia jest jeszcze naprawdę wiele, a rezultaty pracy nie muszą być ani natychmiastowe, ani efektowne, ani też jednoznacznie efektywne. Nie nastawiajmy się na to, że Legia zacznie już dziś czy najpóźniej jutro zarabiać duże pieniądze i osiągać sportowe sukcesy właśnie dzięki Akademii. To jednak trochę nie tak.