Wściekłość i duma

Zaniepokojonych tytułem śpieszę uspokoić - nie doszło do sekretnego przejęcia Czarnej-eLki przez zwolenników radykalnych dyskusji politycznych; nie mam zamiaru roztrząsać w tym tekście kwestii związanych z nienawiścią do Arabów czy moich zastrzeżeń do oficjalnej polityki Kościoła katolickiego. Zwłaszcza że przy Orianie Fallaci pismol ze mnie jak z... tu może lepiej zostawmy małe niedopowiedzenie. "Wściekłość i duma" to tytuł bodaj najważniejszego dzieła włoskiej publicystki, ale i przeważające... uczucia? pasje? targające mną w ciągu ostatnich paru dni. Zgadliście - pora na kolejny tekst z cyklu "Wszyscy się już na ten temat wypowiedzieli, więc pora na mnie".

Dzisiejszy tekst sponsoruje zespół Machine Head i utwór Aesthetics of Hate - w wolnym tłumaczeniu "Estetyka nienawiści". Caveat emptor.

Wściekłość odczuwam po piątkowej decyzji UEFA, która uznała, że techniczny błąd pracowników Legii w obsłudze nowego systemu zgłaszania zawodników do poszczególnych rund europejskich rozgrywek jest ważniejszy niż największa klęska w z górą półwiecznej historii pucharowych występów Celticu Glasgow. Wściekłość ta przybiera na sile za każdym razem, kiedy czytam na stronie UEFA puste frazesy o tym, co dla tej organizacji jest najważniejsze. Wściekłość ta wzmaga się za każdym razem, kiedy widzę 1. przykazanie europejskiego piłkarskiego dekalogu, o następującym brzmieniu: "We wszystkim, co robimy, piłka musi być zawsze na pierwszym miejscu, musi być najważniejszym elementem naszych rozważań. Piłka nożna to w pierwszej kolejności gra, a dopiero potem produkt. W pierwszej kolejności sport, a dopiero potem rynek. W pierwszej kolejności widowisko, a dopiero potem biznes". W piątek wszyscy się przekonaliśmy, ile wart jest ten dekalog. Jak wielką wagę należy przykładać do odczytywanych okresowo przed meczami wezwań do stosowania postawy Fair Play, do walki z dyskryminacją, do zaprowadzania powszechnej równości, wolności i braterstwa.

Nie ukrywam,żewściekłość moją podsycają również kwestie niewymierne - przeczucia, wrażenia, przeświadczenia. Ktoś mógłby nazwać to zaczątkiem manii prześladowczej... ja jednak, choć wina Legii jest w świetle regulaminu niepodważalna, nie potrafię nie wpisywać sobie piątkowego walkowera w ciąg rozpoczynający się w poprzednim sezonie, kiedy to mój klub został ukarany dwukrotnie za to samo przewinienie, bez możliwości naprawienia uchybienia. Kiedy to Legia była aktywnie zwalczana przez czołowych europejskich sędziów, o ile za europejskiego sędziego można uznać wiernego syna Związku Radzieckiego, Władysława Biezborodowa. Mam silne wewnętrze przekonanie, że gdyby Bartosz Bereszyński w Edynburgu nie zagrał, władze europejskiej piłki znalazłyby inny sposób, żeby Legię z ich flagowych zawodów wyeliminować. Może Biezborodow dostałby szansę sędziowania decydującego rewanżu w IV rundzie kwalifikacyjnej?

Wściekłość powyższą wzmaga dodatkowo zachowanie pracowników i kibiców Celticu. Byłem w Edynburgu. Poszedłem na mecz zgodnie ze wskazaniami personelu odpowiedzialnego za rozdzielenie kibiców przyjezdnych od miejscowych i wpadłem prosto w grupę pijanych i dość agresywnych mieszkańców Glasgow i okolic stojących w kolejce do wejścia na trybunę główną stadionu rugby Murrayfield. Dzięki pomocy stewarda - jak się później okazało, kibica Glasgow Rangers - wszedłem na właściwy sektor bez większego uszczerbku na zdrowiu i mieniu. "Wybitna" organizacja meczu dała się we znaki jeszcze kilka razy; dość powiedzieć, że dziennikarze mieli poważne problemy ze zlokalizowaniem strefy przeprowadzania pomeczowych wywiadów. Osobne słowa pozdrowienia należą się Polce, która świadomie - bzdurnym komentarzem o konieczności pozostania na sektorze - zagłuszyła śpiewany w tym okresie przez fanów Legii hymn narodowy. Moim zdaniem należy się jej co najmniej karne pozbawienie obywatelstwa Rzeczypospolitej.

Pozostaję przy temacie wściekłości, ale nie będę nawet poruszał kwestii obraźliwych dla chyba każdego Polaka, a dość powszechnych wśród miejscowych, flag i bannerów sławiących zbrodniczy system totalitarny (zapewne całkowitym przypadkiem jedna z nich, ozdobiona nader atrakcyjną fizys Che Guevary, powiewała radośnie w bezpośrednim sąsiedztwie sektora kibiców przyjezdnych). Skoncentrujmy się na samym fakcie odwrócenia losów rywalizacji przy zielonym stoliku i odbioru tegoż wśród fanów Celticu. Pierwsze przebąkiwania o walkowerze w meczu rewanżowym pojawiły się wkrótce po tym, jak Legia sensacyjnie zmasakrowała dumnych Szkotów 4:1 przy Łazienkowskiej. Na tym etapie były to głównie przekomarzanki i żarty, typowy wyspiarski futbolowy "banter" oraz nawiązania do sytuacji sprzed trzech lat, kiedy to Celtic poległ na piłkarskiej murawie, by później, dzięki niezasłużonej pomocy mafijnych struktur europejskiej federacji, ostatecznie awansować do fazy grupowej Ligi Mistrzów kosztem szwajcarskiego FC Sion. Wtedy Szkoci byli "tylko" beneficjentem wojny pomiędzy UEFA a stanowczym właścicielem szwajcarskiego klubu - teraz zaś wydają się być jednym z głównych architektów regulaminowych machlojek, które przepchnęły ich do kolejnej rundy mimo rekordowej klęski. Dlaczego "wydają się"? Posty na ten temat na ich forum pojawiły się w okolicach weekendu 3-4 sierpnia - autorami pierwszych z nich byli moderatorzy tych forów, ludzie powołujący się na informacje z klubowych struktur; większość z tych postów została usunięta, ale niektóre wciąż można odnaleźć. Nie do odnalezienia są oczywiście rozmowy prywatne, w których kilku starszych kibiców Celticu zapewniało mnie w poniedziałek i wtorek, że w razie niekorzystnego wyniku "zrobią nam Sion".

Bodaj najintensywniejszą wściekłość wzbudza we mnie fakt, że mając te wszystkie dane i swoje, z natury fatalne, przewidywania oddałem się beztroskiemu wywczasowi i nie zrobiłem nic, żeby zapobiec najgorszemu. Po pierwszych sygnałach z forum Celticu, jeszcze po pierwszym meczu, w stanie błogiego niedowierzania porównałem listę legionistów zgłoszonych do 3. rundy kwalifikacyjnej z tymi, którzy faktycznie wywalczyli na boisku trzybramkową zaliczkę przed spotkaniem rewanżowym. Nie dostrzegłem niczego złego i głębiej nie drążyłem. To jest wściekłość najbardziej intensywna, bo po fakcie wszystko wydaje się takie proste - wystarczyło sprawdzić, zastanowić się, zapytać kogoś, podnieść kwestię, wznieść raban, narobić hałasu... Nie zrobiłem tego, na mecz rewanżowy poszedłem w błogiej nieświadomości i jest to jedna z raptem kilku rzeczy, których w całej swojej kilkudziesięcioletniej obecności na trybunach Legii nigdy sobie nie wybaczę.

Znacznie słabszą wreszcie, ale jednak wściekłość, czuję też, czytając opinie kolegów po szalu, którzy po feralnym dniu masowo zaczęli przywoływać we wszystkich możliwych środkach przekazu najróżniejsze mizoginiczne stereotypy związane z obecnością w piłkarskiej szatni kobiety. Być może będę w swoim zdaniu odosobniony, ale mam w tej kwestii silne przeświadczenie: błąd Marty Ostrowskiej nie miał żadnego związku z faktem, że jej 23. para chromosomów ma wzór XX, a nie XY. Podobne - choć mniej brzemienne w skutkach - poważne błędy przydarzały się również jej (męskim) poprzednikom na kierowniczym stanowisku, a panią Ostrowską należy moim zdaniem wyrzucić z pracy nie z powodu jej pomyłki, lecz ze względu na to, jak na nią zareagowała, co później mówiła i jak w czysto korporacyjny sposób próbowała przerzucić na cudze barki odpowiedzialność za sytuację, która - w zależności od wersji - w mniejszym lub większym stopniu obciąża także ją.

Dość. Wystarczy tej wściekłości. Wściekłość to uczucie destrukcyjne, niszczycielskie, wymagające gwałtownych czynów. Gwałtowne czyny są w moim wieku działaniami dość szybko wyczerpującymi wątłe siły - pora więc na lekkie przynajmniej odbudowanie mentalnych zasobów. Pora na dumę.

Dumę otóż czułem zarówno podczas pierwszego, jak i drugiego meczu Legii z Celtikiem. Ekipa dopiero co powszechnie niemal odsądzanego od czci i wiary Henninga Berga rozsmarowała słynnego europejskiego przeciwnika po murawie w wymiarze, który nie ma precedensu w jego długiej historii. Celtic nie przegrał 1:6 ani z Barceloną w szczytowym okresie chwały guardiolowej tiki-taki, ani z AC Milanem w okresie łabędziego śpiewu galiano-berluskonizmu, ani w żadnym innym dwumeczu w ponad 50-letnich dziejach swojej europejskiej rywalizacji. Zmasakrowała go Legia z Duszanem Kuciakiem w bramce, z obroną w składzie Tomasz Brzyski, Inaki Astiz, Jakub Rzeźniczak, Łukasz Broź, parą defensywnych pomocników Tomasz Jodłowiec, Ivica Vrdoljak, dwójką skrzydłowych w osobach Michałów: Kucharczyka i Żyro oraz napastnikami: Ondrejem Dudą i Miroslavem Radoviciem. Oni wszyscy, wraz z rezerwowymi, członkami sztabu szkoleniowego oraz resztą personelu wspierającego, zapisali się złotymi zgłoskami na kartach historii Legii - i żaden techniczny błąd tego nie zmieni. To był ich dwumecz, to był ich wielki sukces, za który chwała im i sława.

Tym większą dumę czułem, kiedy wstając o wpół do piątej nad ranem w niedzielę oglądałem piłkarzy Legii rozbijających w puch beniaminka z Łęcznej. Końcowy wynik 5:0 kompletnie nie oddaje boiskowych wydarzeń i goście powinni być bardzo zadowoleni z faktu, że opuszczają Łazienkowską z ledwie jednocyfrową stratą bramkową. Piłkarze Legii mimo czwartkowo-piątkowej traumy pokazali, że są profesjonalistami i nadal potrafią grać po swojemu, na poziomie nieosiągalnym chwilowo dla żadnej innej krajowej ekipy. W tym kontekście pozostaje tylko niesmak związany z telewizyjnym komentarzem Rafała Wolskiego, który uznał czwartkowo-piątkowe wydarzenia za znakomitą okazję do wyśmiewania jakości polskiej piłki w ogóle, a deklaracji właścicieli Legii w szczególności, zwłaszcza tych dotyczących z konieczności rosnącej w przyszłości wartości produktu, który dostarcza nasza liga. Mamy do czynienia z bezprecedensową sytuacją, w której główny partner medialny ligi wykorzystuje swoje łamy do deprecjonowania jej niewątpliwych sukcesów i sztucznego obniżania jej jakości. Właśnie dlatego czuję niesmak, a może nawet odrazę wobec takiego sposobu prowadzenia negocjacji na rynku medialnym.

Oczywiście wściekłość i duma nie wyczerpują spektrum moich odczuć związanych z ostatnimi wydarzeniami. Ważną rolę odgrywa w nich też chociażby niepokój, że ta drużyna Legii nie może przetrwać kolejnego sezonu, że jej najważniejsze ogniwa odniosą kontuzję, stracą formę lub zostaną sprzedane, a ich ewentualni następcy będą potrzebowali czasu na aklimatyzację. W przypadku polskich drużyn każdy wygrany dwumecz w europejskich pucharach jest sukcesem, często sukcesem ponad stan. Niepokoję się, że na kolejny sukces taki jak z Celtikiem znowu przyjdzie mi czekać przynajmniej kilka lat.

Lękom powyższym towarzyszy też poważna obawa o to, co się wydarzy w maju podczas rozgrywanego w Warszawie finału Ligi Europy. Oby okazało się, że są to czcze obawy... Mam nadzieję, że w nadchodzących miesiącach Legia dostarczy mi i innym kibicom dość powodów do dumy, żeby łatwo było zapomnieć o naszej wściekłości.