Bez różowych okularów

Już tylko trzy tygodnie dzielą nas od startu rundy wiosennej Ekstraklasy. Legię, po staremu, interesuje jeden cel - mistrzostwo Polski. Obok tego tradycyjnego celu, w klubie pojawiły się jednak nowości - Henning Berg zastąpił Jana Urbana na stanowisku trenera, a duet Dariusz Mioduski - Bogusław Leśnodorski przejął Legię od koncernu ITI.

Wydarzenia, których świadkami byliśmy zimą, należy uznać za wielopłaszczyznową rewolucję w naszym klubie. Kształt legijnego jutra po tej rewolucji stanowi zagadkę, do rozwiązania której z pewnością nie wystarczy szesnaście ligowych kolejek pozostałych do zakończenia sezonu 2013/14. Te szesnaście kolejek to jednak pierwszy poważny test, zarówno sportowy, jak i wizerunkowy, dla nowego trenera i duetu właścicieli Legii. Życzyłbym sobie, żeby ten test dostarczył lekarstwa na wszelkie obawy odnośnie skutków zimowych zmian.

Rozstanie z Janem Urbanem należy postrzegać jako ruch bardzo odważny, jako porzucenie przewidywalnej stabilizacji w obszarze sportowym. Nawet jeżeli odejście trenera po zakończeniu bieżących rozgrywek było od dawna przesądzone, dokonywanie roszady tego rodzaju zimą jest obarczone oczywistym ryzykiem. Nie odmawiając Henningowi Bergowi bogatego futbolowego doświadczenia, znanego nazwiska, trenerskich umiejętności i zapału do ciężkiej pracy, nie da się w tym momencie przewidzieć skutków zderzenia skandynawskiej 'Góry' z rzeczywistością Legii, z prozą polskiej ligi. W przypadku trenera Urbana, przy wszelkich wadach naszego byłego szkoleniowca, niebezpieczeństwo wiosennej katastrofy było bliskie zeru. Legia zapewne przegrałaby jakieś mecze, stylem być może nie zachwycałaby swoich kibiców (nie wspominając o redaktorze Przemysławie Zychu), ale bez wątpienia do samego końca rozgrywek biłaby się o mistrzostwo kraju. Dla Berga pierwsze ligowe mecze Legii będą krokiem w nieznane. Czy będą to kroki pewne i stanowcze, czy przeciwnie - chwiejne? Niczego nie przesądzając, ze wszystkich sił życząc Bergowi sukcesów, jestem wewnętrznie przygotowany na rundę trudną, w trakcie której możemy doświadczyć nieprzyjemnych zaskoczeń.

Być może to uprzedzenie wyniesione z obserwacji doświadczeń innych polskich klubów. Wisła i Lech sprowadzały zagranicznych trenerów w sezonie następującym po mistrzostwie kraju, dokładnie tak jak obecnie uczyniła Legia. Skutki tych działań doskonale pamiętamy. Srogi Dan Petrescu nie został zaakceptowany przez piłkarzy Wisły, krakowianie stracili na rzecz Legii mistrzostwo Polski, a Rumun musiał się pakować po przepracowaniu w Krakowie raptem dziewięciu miesięcy. W Lechu Poznań Jose Maria Bakero zastąpił Jacka Zielińskiego jesienią 2010 roku. W Lechu zapanowała sportowa stagnacja, kibice szybko mieli dość Bakero, aż sławnego Hiszpana zastąpił wreszcie Mariusz Rumak. W przypadku pracy Berga nie można wykluczyć podobnego scenariusza, porażek o porównywalnej skali, meczów przegranych w stylu nawet gorszym niż pucharowa klęska Legii w Zabrzu, która miała rzekomo tak wstrząsnąć prezesem Leśnodorskim.

Rzecz jasna, możliwy jest także triumfalny pochód po mistrzostwo kraju pod wodzą Henninga Berga, tego nam wszystkim życzę, ale szczerze mówiąc, nie nastawiam się na to, że wiosną będzie lekko, łatwo i przyjemnie. Daleko mi do zeszłorocznego hurraoptymizmu.

Sytuację komplikuje fakt, że Legia bardzo potrzebuje sportowych sukcesów, przede wszystkim awansu do Ligi Mistrzów. Do Ligi Mistrzów polskie kluby póki co nie wejdą inaczej, niż zdobywając uprzednio mistrzostwo kraju, ergo - Legia potrzebuje mistrzostwa. Oczywiście, trudno założyć regularne, coroczne dystansowane Lecha, Wisły i reszty stawki, w końcu to tylko futbol, jednak średnia ilość tytułów zdobywanych przez Legię w danej dekadzie powinna zdecydowanie wzrosnąć.

Przejęcie Legii przez Dariusza Mioduskiego i prezesa Leśnodorskiego to nadal pod wieloma względami enigma. W przypadku ITI można było mieć nadzieję, że inwestycja koncernu w Legię miała charakter wizerunkowy. Okazało się to albo nieprawdą, albo celem z wielu względów niemożliwym do zrealizowania, przy rozczarowaniu ze strony Mariusza Waltera prawdopodobnie nie mniejszym niż nasze. Inwestycja duetu Mioduski - Leśnodorski wizerunkową w takim rozumieniu być nie może. Teoretycznie mogłaby to być inwestycja emocjonalna, kibicowska, jednak zdrowy rozsądek nakazuje wykluczyć również i taką ewentualność. Pozostaje zatem finansowy charakter inwestycji.

Nowi właściciele bądź to wierzą, że przejmują biznes przygotowany do tego, by generować stały dochód, bądź nastawiają się na zyski z transferów wypromowanych w Legii zawodników, bądź są przekonani, że wkrótce będą mogli sprzedać Legię za znacznie większe pieniądze niż te, które wyłożyli zimą.

W każdym przypadku niezbędne jest spełnienie jednego warunku - Legia musi funkcjonować w sposób sprawny, stabilny i powtarzalny. Kolejne mistrzostwa Polski nie są być może absolutnie niezbędne do budowy wizerunku najbardziej rozpoznawalnej klubowej marki sportowej w Polsce, co jest gwarantem wzrostu poziomu przychodów komercyjnych trafiających do klubowej kasy (bądź przynajmniej ich utrzymania), jednak sportowa dominacja byłaby w tym względzie czynnikiem sprzyjającym, nie zapominając o przywoływanej wyżej furtce wiodącej do Ligi Mistrzów. Bez sukcesów sportowych, bez dobrej gry w Europie trudno będzie utrzymać aktualne tempo sprzedaży utalentowanej młodzieży. Wyposażona w odpowiednią infrastrukturę akademia nie jest być może, co obserwujemy co rok, niezbędna do ruchów transferowych z klubu, ale okno wystawowe w Europie - już tak.

Stale rosnący przychód osiągany przez Legię zdaje się sugerować, że mamy za sobą tłuste lata, ale nie zapominajmy, że i u nas były opóźnienia w płatnościach, nie zapominajmy, że zawodników do tej pory sprzedawaliśmy po to, żeby ten budżet dopiąć, a nie po to, żeby zarobić na czysto, nie zapominajmy, że jeszcze w 2012 roku ITI zasiliło Legię dywidendą. Gdyby Legia miała zacząć faktycznie zarabiać, niezbędne byłoby nadzwyczajne przyspieszenie w kwestii przychodu, czy to komercyjnego (ale czy sufit nie jest już blisko?), czy to transferów (czyli bądź to więcej niż obecnie, bądź za wyższe kwoty), czy to znalezienie nowego źródła przychodu, na przykład w postaci wzmiankowanej gry w Lidze Mistrzów. Przydałoby się jednocześnie zmniejszyć wydatki, stąd zapewne 'podchody' pod zmniejszenie czynszu za użytkowanie stadionu, stąd stagnacja w obszarze budowy infrastruktury dla akademii, przy czym i tak pozostaje kwestia potężnego budżetu płacowego.

Dopuszczając możliwość, że nie dysponuję wystarczającą wiedzą i inteligencją, by zrozumieć co dzieje się wewnątrz Legii, w zmianach właścicielskich w klubie dostrzegam zbyt wiele znaków zapytania, zbyt wiele założeń niepokojąco, niezrozumiale optymistycznych, by nie powziąć podejrzenia, że ryzyko, które podjęli Mioduski z Leśnodorskim może być w istocie znacznie większe, niż chcą publicznie przyznać.

Wyprowadzenie Legii na finansową niezależność to cel szczytny, bez żadnej pompatycznej przesady, cel któremu należy kibicować, i który należy wspierać z kibicowską odpowiedzialnością za podejmowane działania. Natomiast jak poradzimy sobie, kiedy coś się nie uda? Przy obecnym stanie wiedzy muszę stwierdzić, że... po prostu nie mam pojęcia. Pozostaje wierzyć, że mimo wszystko nie będziemy musieli przekonywać się o tym na własnej skórze.