FC Midtjylland - Legia 3-3: Pucharowa tradycja

W książce pt "Piłkomatyka. Matematyczne piękno futbolu" prof. David Sumpter poświęcił klubowi FC Midtjylland podrozdział zatytułowany "FC Analitycy "w rozdziale "Statystyczny wyczyn". Sumpter zaczyna od dość banalnych uwag o tym,że dostępność danych statystycznych przestała być problemem, ale za to pytaniem otwartym jest jak najkorzystniej spożytkować te dane. Główną przeszkodą w futbolu dla wykorzystanie danych jest jego zespołowość. Bowiem np. obrońca może śrubować statystyki odzyskiwania piłki ze względu na rolę przydzieloną mu przez trenera, albo dlatego,że jego koledzy stale tracą piłkę lub też ze względu na złe ustawienie się przy pierwszym przejęciu. Napastnik może oddawać mnóstwo strzałów,ale być może lepiej byłoby dla drużyny gdyby częściej podawał.Wyzwaniem jest oddzielenie tego co indywidualne od tego co zespołowe.Tym bardziej,że wiadomym jest , iż obrońcy ze słabszych drużyn mają więcej trudnych zadań ,a ich zespoły tracą więcej bramek, zaś napastnicy z czołowych zespołów mają więcej okazji do strzelenia bramek niż ci walczący o utrzymanie.Więc takim ocenom brak waloru obiektywności. Wielu fachowców wyjaśnia potencjał wygranej lub porażki w kategoriach najsłabszego ogniwa jak np.Chris Anderson i David Sally.Wskazują oni ,żeby wzmacniać skład tam gdzie jest najsłabszy i szukać graczy najbardziej pasujących do struktury gry zespołu.
Wręcz klasycznym przykładem poprawy sytuacji mniejszych klubów dzięki zastosowaniu metod statystycznych jest zdaniem Sumptera FC Midtjylland. A zaczęło się to od 2014 roku kiedy to Matthew Benham , właściciel serwisu bukmacherskiego Matchbook i firmy zajmującej się modelowaniem w sporcie Smartodds kupił duński klub. Benham zdobył fortunę dzięki używaniu modeli matematycznych do przewidywania wyników. Swe rządy zaczął od nakazania dyrektorowi sportowemu Clausowi Steinleinowi wykorzystywania danych odnośnie charakterystyki zawodników w procesie transferowym. W klubie używa się bazy danych do znalezienia zawodników potencjalnie pasujących do składu, zanim obejrzy się ich grę. Statystyka jest punktem wyjścia skautingu. Naukowe podejście do futbolu ma tam miejsce także w odniesieniu do samej gry np. przy analizie rotacji jaką zawodnik nadaje uderzonej piłce, przy analizowaniu poprawy skuteczności rzutów wolnych i rożnych ( czego efekty widać było we wczorajszym meczu), przy analizie sytuacji bramkowych , także w przerwie meczów, aby dokonać korekt.
Midtyjlland pokazał,że nauka może być z pożytkiem włączona w całość polityki klubu. Nie jest to naiwne i infantylne patrzenie tylko na statystyczne miary dokonań piłkarzy ,ale jest skoncentrowane na budowaniu drużyny. Wprowadzenie matematyki do futbolu wymaga bowiem zachowania równowagi, ale i rozwagi.
Midtyjlland był prekursorem tak szerokiego wejścia nauki , co przyniosło pozytywne efekty zauważone przez innych bogatszych , i ci , bogatsi też poszli tą drogą i jak to w życiu bywa tego słabszego kapitałowo i wynikowo wyprzedzili .

Trener Runjaicz w pierwszym spotkaniu IV rundy LKE, też wyjazdowym, poszedł po najmniejszej linii oporu i zastosował dokładnie takie same rozwiązania personalne i taktyczne co w meczu z Austrią w Wiedniu.Musimy sobie uświadomić,że wybory dokonane przez Runjaicza są sprzeczne z utrwaloną doktryną prowadzenia gry.. Założenia tej doktryny są generalnie dwa ; po pierwsze - fundamentem strategii jest maksymalne zabezpieczenie przed utratą bramki co wypisane jest na sztandarach jako chwalebne " Zero z tyłu" , a po drugie,że warunkiem taktyki ofensywnej jest posiadanie silnej personalnie, dobrze zorganizowanej i skutecznej obrony.
Podejrzewam,że durni zwolennicy tej papierowej doktryny będą wybrzydzać,że Legia traci za dużo bramek tak jak by celem gry nie było odniesienie zwycięstwa, awans ,lecz wyłącznie utrata jak najmniejszej ilości bramek.
Pójście pod prąd Runjaicza polega na tym,że nastawił drużynę na grę ofensywna mając pełną świadomość słabości formacji obronnej zespołu. Uznał,że jedyną szansą awansu jest strzelenie większej ilości bramek rywalom, przy mniejszej ilości bramek straconych .
Dla mnie jest sporą zagadką fakt,że i Austria i wczoraj Mitdtyjlland weszły w ten sposób gry narzucony przez Legię. Być może cwany nasz trener wykorzystał takie ich przekonania ,że na własnym boisku z równorzędnym rywalem nie wypada się bronić,ale trzeba atakować.

Alternatywą dla podanej powyżej strategii było takie nastawienie taktyczne i zorganizowanie gry Legii jakie oglądaliśmy w wielu meczach ,w tym zwłaszcza przeciwko mocnemu Rakowowi w finale PP i w meczu o SP. Siłą zespołu duńskiego , tak jak i Rakowa , zarówno w aspekcie personalnym ( wysoka jakość i wartość obrońców i defensywnych pomocników), jak i taktycznym była dobrze zorganizowana i skuteczna gra obronna , czego widocznym efektem była mała ilość traconych bramek. Można więc było sobie wyobrazić,że Legia zagra defensywnie i zmusi Duńczyków do otwarcia się i narażenia na kontrataki. W tym systemie głównymi zadaniami graczy ofensywnych byłoby trzymanie piłki jak najdalej od własnej bramki i zmuszanie rywali do skomasowania liczebnego zawodników na własnej połowie boiska.
Właściwe do utraty pierwszej bramki Legia usiłowała realizować plan gry zrównoważonej opartej na zasadzie bezpieczeństwa,ale niekorzystny wynik już w 16' kazał zweryfikować to założenie.

W spotkaniach dwóch równorzędnych zespołów szalenie ważna jest świadomość zawodników jaki jest cel gry i jakimi metodami trener chce ten cel osiągnąć. Główną metodą osiągania celu jest dyscyplina taktyczna . Chyba nikt nie popełni błędu poznawczego dochodząc do wniosku ,że Legia pojechała do Danii z podstawowym zadaniem wywalczenia remisu czyli uniknięcia porażki , a wygrana była tylko potencjalną możliwością. Pierwszy kwadrans moim zdaniem dowiódł,że nasz zespół ma bardzo duże możliwości poprawy jakości gry,ale nadal jest bardzo mało dojrzały i niestety jest na bakier z dyscyplina taktyczną. Błędem poznawczym popełnianym przez zespoły mało doświadczone jest gra taka jak tańczenie w takt muzyki granej przez obcy zespół. Wczoraj Duńczycy od początku cofnęli się do defensywy ,co nasi zawodnicy uznali za oznakę słabości i ruszyli do ataku zbyt dużą ilością graczy . Można taktykę rywala porównać do "konia trojańskiego" - darowali nam przestrzeń po to ,aby nas skarcić. Więc z jednej strony mamy na szali zaniedbania dyscypliny, ale z drugiej mamy do czynienia z właściwą reakcją na zmianę wyniku z korzystnego ( remis) na niekorzystny.
Legia przyjmując warunki zaproponowane przez Midtyjllland szła nie równo krok w krok z rywalem,ale od straconej bramki postępowała o krok za. Moim zdaniem zupełnie zbędnie , bo to Legia powinna grać rolę Duńczyków czyli występować w roli nie Hamleta, ale Fortynbrasa. Aby uzyskać remis nasz zespół musiał gonić wynik nie potrafiąc utrzymać stanu równowagi. Niezależnie od wyniku musi martwić utracenie zdolności Legii do zapewnienia bezpieczeństwa własnej bramki. Ta nasza szarpanina , ta waleczność byłaby mniej potrzebna ,gdyby organizacja gry obronnej była na wyższym poziomie czego już byliśmy świadkami. W moim przekonaniu w trakcie gry nie można formacji obronnej i i tak niezbyt mocnej, dodatkowo osłabiać angażując zbyt pokaźne siły do walki o opanowanie środka pola gry.

W relacji ze spotkania Gawin dość swobodnie ocenia ,że tzw. jakość piłkarska jest po naszej stronie . Lecz to jest ta kontrowersja o której wspomniałem na początku , a mianowicie trzeba odróżnić to co indywidualne od tego co zespołowe oraz ustalić wzajemne interakcje jednego i drugiego. Duńczycy zaprezentowali się jako zespół grający nowocześnie , wręcz w trybie opisanym w algorytmach opartych na danych statystycznych. Zespól rywali bardzo oszczędnie gospodarował siłami, ekonomika gry była wysoka , używał bardzo prostych środków, uznając,że celem działań boiskowych jest piłka i efektywne panowanie nad nią.Podstawą gry przeciwnika były podania piłki i efektywne przemieszczanie się po boisku w zmiennych obszarowo strefach. Nasz zespół z kolei w większym stopniu operował piłką , starając się przemieszczać razem z nią oraz wypełniając przestrzeń przewaga ilościową w wybranych rejonach boiska.Zawodnicy rywali chyba za bardzo uwierzyli ,że samo poprawne przechodzenie ze średniej do niskiej strefy uchroni przed utratą bramek i za tę wiarę zapłacili wysoką cenę.

Na postawę sędziego nie mamy prawa narzekać, bowiem w 30' oszczędził Wszołka i nie usunął go z boiska , gdyż pewnikiem uznał,że nasz zawodnik był prowokowany. Moim zdaniem jednak Wszołek przekroczył granice dopuszczalnego odreagowania. Dziwić się należy,że tak doświadczony zawodnik po uderzeniu w tył głowy , zamiast oddać się gwizdkowi sędziego fikając kozła - oddaje z nawiązką rywalowi usiłując samemu wymierzyć "sprawiedliwość" . Generalnie przepisy gry odwołują się do znanej od starożytności zasady ,że prowokacja jest równoznaczna z podżeganiem do popełnienia czynu zabronionego , lecz w graniach adekwatności , a nie bicia rywala i łamania mu kości nosowej.
W 43' sędzia słusznie ukarał kartonikiem Josuego za domaganie się skarcenia faulującego go rywala, bowiem przyjmując piłkę tyłem do bramki przeciwnika odbiera arbitrowi możliwość potraktowania takiego faulu jako taktycznego.

Nie chcę być złośliwy ,ale sądząc po zawartości komentarza Podolińskiego to nadawał się on na trenera tak jak ja do baletu.To opowiadanie o tym jak zawodnicy powinni grać, jak rozgrywać, co robić - tak jakby zawodników przeciwnika nie było na boisku tolerowałem tylko do pierwszej bramki. Po niej musiałem, pożal się Boże, komentatorów pozbawić prawa głosu .Mogłem skupić się na smakowaniu pojedynku i analizie poczynań zawodników obu drużyn,a było co oglądać i było nad czym deliberować.Ta maniera komentowania,a nie sprawozdawania ma swój zaczyn u Szpakowskiego ,a polega na komentowaniu "pod wynik" pomijając prawie całkowicie samą grę . Wedle tej maniery jak zespół prowadzi to gra dobrze ( cokolwiek to znaczy ) , a jak przegrywa to gra źle.Zmiana wyniku oznacza więc całkowite odwrócenie wektorów , a już podsumowywanie dotychczasowego przebiegu gry przy zmianie wyniku jest nie do zniesienia. Pewnikiem taka negatywna ocena to efekt rozpuszczenia przez większość kanalarzy .

Trzeba było się bardzo namęczyć, silnie namieszać,aby meczysko zakończyło się remisem.

Po meczu z Austrią w Warszawie , pomimo porażki, byłem optymistą, gdyż kilku naszych zawodników w rewanżu musiało zagrać lepiej. Natomiast po wczorajszym spotkaniu szanse na awans oceniam jako wyrównane. Bowiem obie drużyny miały wiele sytuacji do zdobycia bramek i mało ważne w jaki sposób do nich zawodnicy dochodzili : prostymi metodami jak Duńczycy czy bardziej kombinacyjnymi jak Legia i ten stan w rewanżu raczej zmianie nie ulegnie co identycznie ocenia Gawin.
W Warszawie sprawa awansu jest otwarta.

Dalkub
No tak, o ile w przodzie ma kto grać to z tyłu? Emeryt Jedzą, dziwnie słaby Tobiasz, średnio =niski Riberio i tym wszystkim znerwicowany Augustyniak, mimo tego i tak się dziwię ze to jakoś się spina, może do czasu , ale jak na razie się cieszę,

Z spraw doczesnych, pytania "rewanżowe":
1. Tobiasz czy Hładun? Moim zdaniem Runjaic składu nie zmieni, zatem będzie grał Tobiasz, ale ...
2. Ribeiro czy Rose? Brak dylematu, chocbym miał górę zastrzeżeń do Portugalczyka, a mam, to i tak przy takiej alternatywie postawiłbym na niego.  
3. Jak zmieścic Guala i Muciego w wyjściowym składzie, pozostawiajac w nim klasyczną dziewiatkę Pekharta lub Kramera, rozgrywającego Josue i parę 6-8 w składzie Slisz - Elitim? 
Jawi mi się jedna nierealna opcja a polegajaca na zmianie systemu i przejsciu na 4-2-3-1. Wówczas z czwórką w obronie: Wszołek, Jedza, Augustyniak, Kun oraz z duetem środkowych pomocników Slisz, Elitim możemy grac z ofensywną trójką: Muci, Josue, Gual oraz z wysokim taranem w napadzie czyli z Pekhartem lub Kramerem.
Nie wierzę że Runjaic będzie doraźnie eksperymentował ale chciałbym kiedyś taką opcję zweryfkowac.

Na początek do tych zdjęć i wniosków z nich wyciągniętych - zacznijmy od drugiego i od ustawienia - ono jest prawidłowe bo jak się gra systemem mieszanym czyli część indywidualnie a część w strefie to dokładnie tak się stoi bo jakby tam było 2 to byłoby klasyczne krycie indywidualne
Co do zdjęcia pierwszego to lepiej by Kosta poprosił Kuna o to by krył od środka i od bramki a łamanie linii spalonego w polu karnym nie jest wielkim błędem bo to już gra sytuacyjna, dodatkowo moim zdaniem linie spalonego wyznacza wracający z boku Jędza

KSJP - skupienie się tylko na obrońcach to trochę pójście na łatwiznę. Najwięcej błędów popełniają nie w fazie bronienia a w fazie wyprowadzenia piłki, do tego Tobiasz im nie pomaga bo często wsadza na konia. Mam wrażenie że Kosta oczekuje od nich więcej w rozegraniu niż oni potrafią i błędy są pewne, pytanie tylko ile i w jakim momencie meczu. Źle że słabo są bronione stałe fragmenty gry, widzę że nawet Pekhart się tam gdzieś kręci bo trochę brakuje fizyki - Ślisz, Josue Elitim Kun Ribeiro ale też Wszołek to nie są goście o wybitnym wzroście i chyba tu trzeba poszukać jakiegoś sposobu na ich ustawienie i wykorzystanie.

Iocosus - tylko do Tobiasza czy Hładuna - moim zdaniem obaj panowie mają deficyty, Tobiasz wygląda jakby mu odbiło, podejmuje złe decyzje, gra ryzykownie i nie daje pewności obronie. Mam nadzieję że zostanie sprowadzony na ziemię, bo ma niewątpliwy talent, tylko do tego potrzeba pokory i pracy bez tego szybko się skończy. Ja bym chciał zobaczyć jeszcze Kobylaka, bo to ciekawy zawodnik jest.